به گزارش پایگاه خبری تحلیلی #ازناخبر؛ ماجرای کتابخانه عمومی شماره ۲ ازنا، روایت هفت سال انتظار برای فراهم شدن فضایی است که می‌تواند بخشی از نیاز دانش‌آموزان، داوطلبان کنکور، دانشجویان و علاقه‌مندان به مطالعه را پاسخ دهد.
پروژه‌ای که در سال ۱۳۹۸ کلنگ‌زنی شد و قرار بود ظرف دو سال به بهره‌برداری برسد، حالا درگیر کمبود منابع مالی، مطالبات پیمانکار و افزایش هزینه‌های تکمیل است؛ درحالی‌که تنها کتابخانه عمومی فعال شهرستان نیز با محدودیت‌های دسترسی و ظرفیت مواجه است.
واگذاری زمینی بیش از ۲۵۰۰ مترمربعی از سوی شهرداری، قرار بود آغاز مسیر توسعه زیرساخت‌های فرهنگی ازنا باشد؛ اما گذشت سال‌ها، این وعده را به مطالبه‌ای جدی تبدیل کرده و ضرورت پرداختن به ابهاماتی از قبیل چرایی تأخیر در اجرای پروژه، میزان اعتبار اختصاص یافته، مسئولیت دستگاه‌های متولی برای جلوگیری از تکرار این تأخیرها را نمایان می‌کند.
ازناخبر با توجه به ضرورت دسترسی عادلانه شهروندان به فضای مطالعه در راستای ارتقاء سطح فرهنگ و سرانه مطالعه کشور در گفت‌وگو با شهروندان و مسئولان مرتبط به بررسی مسائل فوق پیرامون تعیین‌تکلیف پروژه کتابخانه دوم ازنا پرداخته است.
داوطلبان کنکور ازنا در انتظار دسترسی به فضای استاندارد مطالعه
حنانه سهرابی، داوطلب کنکور سراسری ساکن در مرکز شهر، در گفت‌وگو با ازناخبر با اشاره به محدودیت دسترسی به فضای مناسب مطالعه در ازنا گفت: بخش عمده مطالعه‌ام را در خانه انجام می‌دهم؛ چراکه فاصله محل سکونتم تا کتابخانه عمومی و دشواری رفت‌وآمد، استفاده مستمر از سالن مطالعه را برایم محدود کرده است.
وی با بیان اینکه آمادگی برای کنکور به برنامه‌ریزی منظم و امکان مطالعه در محیطی آرام نیاز دارد، افزود: مطالعه در منزل گاهی از شرایط مطلوب برخوردار نیست و عوامل محیطی تمرکز را کاهش می‌دهند؛ در چنین شرایطی، کتابخانه می‌تواند فضای مناسبی برای مطالعه پیوسته و هدفمند فراهم کند، اما دسترسی دشوار به تنها کتابخانه عمومی شهرستان، این امکان را برای بسیاری از داوطلبان فراهم نکرده است.
این داوطلب کنکور با اشاره به محدودیت ساعات استفاده از سالن مطالعه گفت: تقسیم ساعات حضور در سالن مطالعه میان بانوان و آقایان نیز یکی از عواملی است که امکان استفاده از فضای مطالعه به‌صورت روزانه را با اختلال مواجه کرده است.
وی با بیان اینکه زمان برای داوطلب کنکور فاکتور ارزشمندی است، گفت: برنامه‌ریزی برای مطالعه دقیق دروس مختلف از اهمیت خاصی برخوردار است، لذا رفت‌وآمد به کتابخانه صرفا برای ساعاتی محدود، صرفه زمانی ندارد و تنها بخشی از وقت و انرژی روزانه را می‌گیرد.
سهرابی تأکید کرد: وجود کتابخانه دوم در موقعیتی مناسب و برخوردار از سالن مطالعه با ساعات فعالیت کافی می‌تواند شرایط بهتری برای دانش‌آموزان، داوطلبان کنکور و دانشجویان فراهم کند؛ به‌ویژه افرادی که در خانه امکان تمرکز کافی ندارند یا برای اجرای برنامه مطالعاتی خود به محیطی آرام و منظم نیازمندند.
استقبال خانواده‌ها از کتابخانه دوم با دسترسی آسان و امکانات استاندارد
سیده زیبا صالحی، شهروند ازنایی و مادر چند فرزند محصل و دانشجو، در گفت‌وگو با این رسانه با اشاره به محدودیت‌های کتابخانه عمومی فعلی شهرستان گفت: در شرایط کنونی، فاصله مکانی تا تنها کتابخانه عمومی ازنا و محدودیت ساعات مناسب برای مطالعه، استفاده مستمر از این فضا را برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار کرده است؛ به همین دلیل، بخش زیادی از مطالعه فرزندانم در خانه انجام می‌شود، هرچند خانه همیشه نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای فضای تخصصی مطالعه باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به محل احداث کتابخانه دوم افزود: اگر قرار است کتابخانه عمومی دیگری در ازنا ساخته شود، باید موقعیت آن به‌گونه‌ای انتخاب شود که شهروندان مناطق مختلف بتوانند به‌راحتی به آن دسترسی داشته باشند. به‌ویژه افرادی که در مسیرهای اصلی تاکسی‌رانی و حمل‌ونقل عمومی سکونت ندارند، نمی‌توانند برای هر بار مراجعه از آژانس یا تاکسی‌های اینترنتی استفاده کنند؛ بنابراین جانمایی مناسب، یکی از شروط اصلی بهره‌مندی عمومی از این مجموعه است.
این شهروند با اشاره به مراجعه افراد از روستاهای اطراف به کتابخانه شهرستان بیان کرد: برنامه‌ریزی برای کتابخانه جدید نباید تنها بر نیاز ساکنان یک محدوده از شهر متمرکز باشد. بویژه افرادی که از روستاهای اطراف برای مطالعه یا استفاده از منابع کتابخانه به شهر مراجعه می‌کنند و لازم است شرایط آنان در نظر گرفته شود.
خانم صالحی با تأکید بر اینکه افراد دیگری نیز هستند که برای مطالعه شخصی، پژوهش یا استفاده از منابع کتابخانه به محیطی آرام نیاز دارند گفت: کتابخانه عمومی باید پاسخگوی گروه‌های مختلف سنی باشد و بهتر است ضمن پیش‌بینی سالن‌های مطالعه فردی و گروهی، ساعات استفاده افزایش یابد و فضای مناسب برای دانش‌آموزان دوره متوسطه، دانشجویان و سایر علاقه‌مندان به مطالعه نیز فراهم شود.
وی همچنین با بیان اینکه همه خانواده‌ها توانایی خرید کتاب‌های کمک‌آموزشی و منابع مورد نیاز فرزندانشان را ندارند، گفت: کتابخانه دوم می‌تواند با تأمین و به‌روزرسانی این منابع، امکان استفاده از کتاب‌های مورد نیاز را برای طیف گسترده‌تری از دانش‌آموزان فراهم کند و بخشی از محدودیت‌های اقتصادی خانواده‌ها را کاهش دهد.
این مطالبات میدانی نشان می‌دهد که تأخیر در تکمیل کتابخانه دوم، صرفاً به تعویق افتادن افتتاح یک ساختمان نیست؛ بلکه به معنای تداوم محدودیت دسترسی بخشی از شهروندان به فضای مناسب مطالعه است.
تنها کتابخانه واقع در حاشیه شهر پاسخگوی نیازها نیست
مریم ورمزیاری، مدیر کتابخانه‌های عمومی ازنا، در گفت‌وگو با خبرنگار ازناخبر با اشاره به تقسیم وظایف دستگاه‌های مسئول در اجرای این پروژه اظهار داشت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، درحقیقت بهره‌بردار این مجموعه است و مسئولیت اجرای ساختمان بر عهده اداره راه و شهرسازی قرار دارد. درواقع نهاد کتابخانه‌ها پس از تکمیل ساختمان موظف است تجهیزات، قفسه‌ها، میزها، امکانات بخش کودک و منابع مورد نیاز را تأمین کند.
وی با اشاره به طولانی شدن روند تکمیل پروژه کتابخانه شماره ۲ ازنا افزود: در مقطعی برای پروژه اعتباراتی فراهم شد، اما آن اعتبار در ادامه در اختیار پروژه باقی نماند و عملاً روند تأمین مالی با مشکل مواجه شد. پس از آن نیز پیمانکار برای مدتی طولانی در محل پروژه فعالیت داشت و تنها حدود ۱۴ ستون اجرا شد.
مدیر کتابخانه‌های عمومی ازنا با بیان اینکه پیمانکار پیشین مطالبه مالی دارد، گفت: ظاهرا پیمانکار به دلیل پرداخت نشدن مطالباتش درخواست فسخ قرارداد داده که رقم این مطالبات حدود ۹ میلیارد تومان است.
ورمزیاری با اشاره به وضعیت اعتبارات سال‌های گذشته عنوان کرد: سال گذشته برای این پروژه ۱۷ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده بود اما عملا این اعتبار به شکل مؤثر در روند اجرای پروژه مشاهده نشد و پیشرفت قابل توجهی در ساختمان ایجاد نکرد.
وی با بیان اینکه هزینه مورد نیاز برای تکمیل کتابخانه چیزی حدود ۹۰ میلیارد تومان است، افزود: امسال نیز اعتبار مشخصی که بتوان بر مبنای آن تکمیل پروژه را پیش برد، در اختیار مجموعه قرار نگرفته است.
مدیر کتابخانه‌های عمومی ازنا با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به زیرساخت‌های فرهنگی شهرستان گفت: درحال حاضر ازنا تنها یک کتابخانه عمومی دارد و این کتابخانه نیز در منطقه حاشیه‌ای شهر واقع شده و درحالی‌که راه‌اندازی کتابخانه دوم می‌تواند فرصت بیشتری برای مطالعه و استفاده از خدمات فرهنگی فراهم کند، این پروژه همچنان درگیر مسائل اجرایی و اعتباری است.
ورمزیاری با اشاره به نیاز دانش‌آموزان و جوانان به فضای مطالعه مناسب ادامه داد: کتابخانه می‌تواند محیطی فراهم کند که دانش‌آموزان و جوانان به‌جای حضور در فضاهای نامناسب، از امکانات مطالعه و فعالیت‌های فرهنگی استفاده کنند؛ اما تحقق این هدف نیازمند تکمیل ساختمان و تجهیز آن است.
وی تأکید کرد که مسئولیت اجرای ساختمان بر عهده راه و شهرسازی است و نهاد کتابخانه‌های عمومی پس از تحویل مجموعه، وظیفه تجهیز و آماده‌سازی آن برای ارائه خدمات به مردم را بر عهده خواهد داشت.
تکمیل کتابخانه دوم ازنا نیازمند ۹۰ میلیارد تومان اعتبار
علی توکلی، رئیس اداره راه و شهرسازی ازنا، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ازناخبر با تأکید بر اهمیت این پروژه اظهار کرد: کتابخانه شماره ۲ ازنا یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فرهنگی شهر است و تکمیل آن برای مجموعه راه و شهرسازی نیز اهمیت دارد؛ اما مشکل اصلی، تأمین منابع مالی متناسب با هزینه‌های روز اجرای پروژه است.
وی با اشاره به مشخصات فنی طرح گفت: این ساختمان حدود ۲۶۰۰ مترمربع زیربنا دارد و در سه طبقه طراحی شده است؛ به‌گونه‌ای که سطح اشغال طبقات بالاتر کاهش می‌یابد و شکل کلی بنا حالت هرمی دارد.
رئیس اداره راه و شهرسازی ازنا درباره روند اجرای پروژه افزود: عملیات اجرایی درواقع از سال ۱۳۹۹ آغاز شد؛ به این معنا که پس از تعیین پیمانکار و انعقاد قرارداد، زمین پروژه از سوی شهرداری برای اجرای طرح در اختیار راه و شهرسازی به عنوان دستگاه مجری قرار گرفت.
توکلی با اشاره به وضعیت قرارداد پیمانکار پیشین اظهار داشت: سال گذشته قرارداد قبلی تعیین تکلیف شد و پروژه با مبلغی در حدود ۲۶ تا ۲۷ میلیارد تومان وارد قرارداد جدید شد؛ با این تفاوت که به دلیل محدودیت اعتبار، تصمیم گرفته شد ابتدا تکمیل اسکلت ساختمان در قالب یک مرحله اجرایی دنبال شود.
وی افزود: پیمانکار در این مرحله حدود ۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان کار انجام داد، اما به دلیل مشکلات تأمین اعتبار، مطالبات او پرداخت نشد و اکنون حدود ۹ میلیارد تومان از دستگاه مجری طلب دارد.
توکلی با بیان اینکه پیمانکار پیشین با اسناد مالی اسلامی موافقت نکرد گفت: این موضوع، در کنار محدودیت‌های قراردادی و مالی، روند ادامه کار را با مشکل مواجه کرد.
مدیر اداره راه و شهرسازی ازنا با بیان اینکه دستگاه اجرایی نمی‌تواند بدون پشتوانه مالی تعهد جدیدی برای دولت ایجاد کند، افزود: تا زمانی که اعتبار لازم تأمین نشود، امکان واگذاری مجدد پروژه و تضمین ادامه عملیات اجرایی وجود ندارد. از سویی دیگر، بدهی‌های انباشته و مشکلات مالی اداره نیز بر روند اجرای پروژه‌های عمرانی اثر گذاشته است.
وی درخصوص میزان اعتبار سال گذشته توضیح داد: برای پروژه حدود ۱۷ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده بود، اما این رقم به معنای تخصیص نقدی و پرداخت واقعی نبود. بخشی از منابع پیش‌بینی‌شده در قالب اوراق مالی اسلامی مطرح شد، اما پیمانکار آن را نپذیرفت و در نتیجه، اعتبار مصوب نتوانست به شکل مورد انتظار به پیشرفت فیزیکی پروژه تبدیل شود.
رئیس اداره راه و شهرسازی ازنا بااشاره به وضعیت اعتبارات سال ۱۴۰۵ نیز گفت: برای سال مالی جاری رقمی در حدود ۱۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان مصوب شده است؛ با این حال، میزان تخصیص واقعی آن هنوز مشخص نیست و نمی‌توان رقم مصوب را معادل پولی دانست که به پروژه پرداخت شده است.
توکلی با ابراز امیدواری برای فراهم شدن شرایط مناسب‌تر برای پیمانکاران و امکان ادامه کار آنان با سازوکار جدید اسناد خزانه تأکید کرد: مسئله اصلی همچنان تأمین منابع کافی است. اعتبار استانی به‌تنهایی پاسخگوی افزایش هزینه‌های ساخت نیست و لازم است برای تکمیل این پروژه فرهنگی، حمایت بیشتری از سوی مسئولان استانی و ملی صورت گیرد.
وی با بیان اینکه برآورد هزینه‌های پروژه با توجه به افزایش قیمت‌ها به‌سرعت تغییر می‌کند، خاطرنشان کرد: برآورد فعلی این است که حدود ۴۰ میلیارد تومان برای تکمیل اسکلت و حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیارد تومان دیگر برای تکمیل عملیات ساختمانی مورد نیاز باشد؛ بنابراین پروژه در مجموع به حدود ۸۰ تا ۹۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز دارد.
رئیس اداره راه و شهرسازی ازنا با اشاره به ضرورت ورود دستگاه‌های بالادستی گفت: برای تکمیل پروژه، پیگیری از سوی نماینده شهرستان، استانداری و سازمان ملی برنامه و بودجه ضروری است.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است این طرح به‌عنوان یک پروژه فرهنگی مهم تعیین تکلیف شود، باید منابعی متناسب با هزینه‌های روز آن اختصاص یابد؛ زیرا تزریق مبالغ محدود و پراکنده، در شرایط تورمی، ممکن است تنها موجب افزایش هزینه نهایی شود.
توکلی در پاسخ به پرسش خبرنگار ازناخبر درخصوص زمان احتمالی بهره‌برداری درصورت تامین اعتبارات لازم گفت: اگر همین امروز حدود ۸۰ میلیارد تومان اعتبار در اختیار پروژه قرار گیرد، قادر هستیم کتابخانه دوم شهرستان را تا مهر سال آینده به بهره‌برداری برسانیم.
لزوم ورود سازمان برنامه و بودجه؛ کتابخانه ازنا را از چرخه وعده‌ها خارج کنید
اکنون که پس از هفت سال، کتابخانه عمومی شماره ۲ ازنا همچنان نیمه‌تمام مانده و برآورد دستگاه مجری از هزینه تکمیل آن به ۸۰ تا ۹۰ میلیارد تومان دیگر رسیده است، انتظار می‌رود سازمان برنامه و بودجه کشور با ورود مستقیم به موضوع، راهکاری عملی برای تأمین منابع مورد نیاز این پروژه فرهنگی در پیش بگیرد.
وقتی اعتبارهای استانی متناسب با هزینه‌های روز ساخت‌وساز نیست و تزریق منابع محدود نیز نمی‌تواند پروژه را به مرحله بهره‌برداری برساند، ضروری است امکان تأمین اعتبار ملی یا پیش‌بینی منابع تکمیلی با همکاری سازمان برنامه و بودجه، استانداری لرستان و نماینده شهرستان‌های ازنا و دورود به‌صورت جدی بررسی شود؛ مطالبه‌ای که رئیس اداره راه و شهرسازی ازنا نیز بر ضرورت پیگیری آن تأکید دارد.
این پروژه فرهنگی اکنون در نقطه‌ای قرار دارد که ادامه انتظار بدون برنامه مالی مشخص، می‌تواند فاصله میان هزینه نهایی و منابع قابل تأمین را بیشتر کند. از این رو، مطالبه اصلی این است که صرفا به وعده پیگیری اعتبار اکتفا نشود؛ بلکه تعیین تکلیف مطالبات پیمانکار، اعلام میزان واقعی اعتبارات پرداخت‌شده، مشخص شدن سازوکار ادامه قرارداد و ارائه برنامه زمان‌بندی قابل ارزیابی برای تکمیل ساختمان مورد انتظار است.
امید است کتابخانه عمومی شماره ۲ ازنا در میان ردیف‌های بودجه‌ای و اختلاف بر سر منابع مالی، بیش از این از هدف اصلی خود فاصله نگیرد و دانش‌آموزان، داوطلبان کنکور و خانواده‌هایی که به فضای مناسب مطالعه نیاز دارند، پس از هفت سال انتظار، شاهد آغاز عملیات اجرایی مستمر و بهره‌برداری این پروزثژه در آینده‌ای نزدیک باشند.
انتهای خبر/.
