اخیرا اظهاراتی از سوی عالیترین مقام اجرایی کشور مطرح شد که هرچند برای «کاهش تنش» پیچیده شده بود، اما در ترازوی نقد راهبردی، بوی «پذیرش تقصیر» و «انفعال دیپلماتیک» از آن به مشام میرسد.
۱. مغالطه در مفاهیم؛ وقتی «دفاع» را «دعوا» میخوانیم!
نخستین خشت کج در این گفتار، فروکاستن مفاهیم بلند و قدسی «دفاع مشروع» به واژگان عرفی و سخیفی چون «دعوا» است. در قاموس عزت و شرف، وقتی از خاک همسایه، عقابان آهنین دشمن برای ریختن خون فرزندان این مرز و بوم به پرواز درمیآیند، پاسخ قاطع ایران نه یک «دعوای سرسری»، بلکه یک «دفاع مقدس» و تکلیفی قانونی و الهی است.
عذرخواهی بابت پاسخ به تجاوز، نه تنها وجهه ملی را زیر سؤال میبرد، بلکه مشروعیت خونهای پاکی را که در مسیر بازدارندگی ریخته شده، مخدوش میسازد. کیست که نداند ایران هرگز آغازگر جنگ نبوده، اما هرگز هم اجازه نداده است خاک همسایه به حیاطخلوت تروریستها و پایگاههای استکبار علیه امنیت ملت ایران تبدیل شود؟
۲. سیگنال ضعف به گرگهای کمینکرده
سیاست خارجی، عرصه «ادراک» است. وقتی از تریبون رسمی نظام، پیامهایی مشوش مبنی بر عذرخواهی و تعهد به عدم تکرار (بدون قید و شرط) صادر میشود، گرگهای بینالمللی آن را به مثابه «درخواست اماننامه» تعبیر میکنند.
واکنش حقارتآمیز و وقیحانه ترامپ، که ایران را «بازنده» و «تسلیمشده» خواند، تنها گوشهای از تبعات این لغزش زبانی است. دشمن باید بداند که دست ایران بر قبضه شمشیر، نه برای تعدی، که برای صیانت از حریم امنیت است؛ و هرگونه لرزش در صدا یا ابهام در کلام، تنها اشتهای متجاوز را برای جسارت بیشتر باز میکند.
۳. ضرورت پیوند «میدان» و «دیپلماسی»
دیپلماسی موفق، درختی است که ریشه در خاک «اقتدار میدانی» دارد. تلاش فوری نیروهای مسلح و شورای موقت رهبری برای اصلاح این گزارهها و تبیین اصل «دفاع مشروع در صورت حمله از مبدا همسایه»، نشاندهنده هوشمندی لایههای راهبردی نظام بود.
اما این پرسش باقی است که چرا باید سخنی رانده شود که هزینهکرد سنگین نظامی و امنیتی کشور را در پای یک «بیان نپخته» قربانی کند؟
سخن آخر؛ صلابت در گفتار، تضمینکننده اقتدار
دولت محترم بایستی بداند که صلح با التماس و کلیگویی به دست نمیآید. صلح پایدار، محصول «بازدارندگی خللناپذیر» است. امروز ضرورت دارد نهاد ریاست جمهوری با صدور بیانیهای شفاف، مقتدرانه و مبتنی بر حقوق بینالملل، صراحت دهد که:
- ایران هرگز از حق «تعقیب متجاوز در هر نقطهای» کوتاه نخواهد آمد.
- امنیت همسایگان خط قرمز ماست، به شرطی که خاک آنها سکوی پرش دشمنان ملت ایران نباشد.
- و در نهایت، دیپلماسی ما زبان گویای اقتدار ماست، نه پوششی برای انفعال.
یادمان باشد که در جبهه حق، «خروش حیدری» است که دشمن را به عقب میراند، نه «پوزشهای بیمبنا». خشت اول را باید با صلابت نهاد، تا بنای اقتدار این ملت، در طوفانهای سهمگین منطقهای، استوار بماند.
با وجود تمامی فراز و فرودها، افق پیش روی این سرزمین روشن و امیدبخش است. ملتی که تکیهگاهش ایمان و اتحاد باشد، هرگز در مسیر پیشرفت متوقف نخواهد شد. ایران با تکیه بر بصیرت شما مردم عزیز و هوشمندی فرزندان غیورش در نیروهای مسلح، پیروزی را نه از مسیر استیصال، بلکه از مسیر اقتدار و عزت ملی پایدار به دست خواهد آورد. به یاری خداوند متعال، فردا از آن ایران سربلند و آرمانهای بلند این نظام الهی است.
نصر من الله و فتح قریب
✍ محمودرضا عبدی ، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی
